Een cirkel is rond en dit boek voelt als thuiskomen.

Soms voelt het lezen van een boek als een reis. Bij het boek ‘Op de bodem’ van Siebrecht Vanhooren was dat letterlijk én figuurlijk zo.

De eerste zeven jaar van mijn leven groeide ik op in België. Daarna werd mijn wereld op zijn kop gezet.

Figuurlijk, omdat mijn ouders scheidden, werd besloten alles te verkopen en met ieder enkel een rugzak op zijn rug te emigreren naar het buitenland met vooraf onbekende bestemming.
Letterlijk, omdat de emigratie begon door eerst in Tahiti en later Nieuw-Zeeland te wonen. Als zevenjarige vroeg ik me van tevoren af: hangen we echt op de kop aan de andere kant van de wereld?

Na Nieuw-Zeeland volgde Spanje, Frankrijk en uiteindelijk Nederland. De ‘onderstebovenlanden’ sloegen we over, maar deze zomer las ik dit boek wél in alle Europese landen waar ik in mijn jeugd woonde.

Dat de schrijver Belgisch is en dat existentieel-experiëntiële psychotherapie in België sterk leeft, gaf me tijdens het lezen gelijk een persoonlijk gevoel van herkenning en verbinding, alsof ik terug ging naar mijn eigen roots.

Ook inhoudelijk voelt dit boek als thuiskomen. Ik ontdekte het dankzij een tip, vlak nadat ik Existential Psychotherapy van Irvin D. Yalom had gelezen. Dat boek gaf me taal en inzicht voor thema’s in psychotherapie die ik tot dan toe miste. Het gaf richting naar een diepere laag waar ik naar zocht in mijn werk als psycholoog. Toch bleef ik na het lezen van het boek van Yalom achter met een sterk ‘en hoe nu verder?’-gevoel.

Dit boek geeft dat vervolg. Duidelijker, actueler en bondiger dan Yalom, legt het existentieel denken uit en illustreert hoe deze thema’s invloed hebben op iemands leven, hoe je ermee werkt in therapie, en hoe je experiëntiële methoden kunt inzetten om met deze thema’s te werken. Die toevoeging van experiëntiële methoden voelt heel kloppend en haalt mijn eerdere twijfel weg of deze therapievorm niet te cognitief zou blijven.

Met name hoofdstuk vier, waarin een volledig therapeutisch proces aan de hand van een concrete casus wordt beschreven, vond ik bijzonder waardevol. Het maakt de theorie tastbaar, laat zien hoe het er in de praktijk uitziet en nodigt uit om er zelf mee aan de slag te gaan.

Mijn oorspronkelijke ‘en hoe nu verder?’-gevoel veranderde daardoor in een ‘nu ga ik verder’-gevoel van ruimte om verder te ontdekken en mijn eigen weg te vinden met deze vorm van therapie.

Wil jij het boek ook lezen? Kan je het lenen of tweedehands kopen?
Koop het boek anders via deze affiliatelink naar bol.

Samenvatting van “Op de bodem”

Dit boek verkent de “existentiële bodem” van ons leven: de laag waar ultieme vragen liggen over dood en leven, zin en zinloosheid, isolatie en verbondenheid, en vrijheid, keuze en verantwoordelijkheid. Vanhooren laat zien hoe psychisch lijden en groei zich juist dáár afspelen en hoe je als hulpverlener die laag veilig en precies kunt benaderen.

Na een inleiding (“Er is niets buiten het bestaan”) bouwt het boek in vijf delen op:

1, Het existentiële besef: wat het betekent om de ontische (concrete) ervaring te onderscheiden van de ontologische (diepere) draagwijdte van wat iemand meemaakt.

2, De grote existentiële thema’s: (a) dood & leven, (b) zinloosheid & zingeving, (c) isolatie & verbondenheid, (d) vrijheid, keuze & verantwoordelijkheid.

3, Existentiëel lijden en groeien: hoe mensen “vastlopen op de bodem” en welke voorwaarden (o.a. vertrouwen) verandering mogelijk maken.

4, Een therapeutisch proces: een casus-gestuurde reis met etappes. Van authentiek contact, via worstelingen rond autonomie en zinloosheid, naar “het volle leven”, inclusief het telkens weer kunnen nemen van afscheid. Dit hoofdstuk vertaalt theorie naar stap-voor-stap praktijk.

5, Schouderklopjes van een reisgezel: reflecties en afronding. Methodisch werkt Vanhooren experiëntieel-existentiëel: nauw bij de hier-en-nu beleving, met expliciete aandacht voor micro-, meso- en macro-dimensies (van emotionele regulatie en focusing tot betekenisgeving en levensvragen). Die afstemming helpt om symptomen te verlichten én iemands verhouding tot de existentiële thema’s te veranderen. Het boek is geschreven voor psychologen, psychotherapeuten en begeleiders, maar ook voor cliënten en “iedereen die zoekende is”.

Staat “Op de bodem” op Storytel?

Een groot gedeelte van de boeken die ik deel, heb ik via Storytel als luisterboek geluisterd. Het is een fijne app voor luisterboeken en e-books. Je betaalt een laag vast maandbedrag, wat je toegang geeft tot heel veel Nederlandse en Engelse boeken (en andere talen). Dit maakt het een betaalbaar alternatief voor het kopen van boeken. Lees hier mijn review van Storytel.

Dit boek is nog niet beschikbaar op Storytel op het moment dat deze blog is geschreven. Het aanbod op Storytel blijft zich uitbreiden, dus kijk zeker eens of het boek er nu wel op staat.

Probeer Storytel nu zelf uit tijdens de gratis proefperiode door op de onderstaande banner te klikken.